Een prachtige stem die rust bracht en haar de weg naar het podium wees

Vera Mann heeft gespeeld in grote musicalproducties als Evita, Les Misérables, Mamma Mia en My Fair Lady met Paul van Vliet. Daarnaast had ze met het lied Nog één kans een nummer één hit; een hit die werd gebruikt in de tv-serie Vrouwenvleugel. Zij heeft haar leven gewijd aan één overtuiging: verhalen kunnen mensen raken, troosten en veranderen. Dat verlangen is bij haar meer dan ooit de werkelijkheid geworden. Foto: Rudi Huisman

Een verlegen meisje met een groot verlangen

Vol warmte, humor en zelfvertrouwen verrijkt Vera haar talent. Ze herkent zichzelf nog vooral in het meisje dat ooit ontzettend verlegen was. Bij de opleiding aan Studio Herman Teirlinck in Antwerpen, jarenlang beschouwd als een van de meest gerenommeerde toneelscholen van Europa, werd zij gevormd tot een jonge vrouw die zichzelf langzaam durfde te laten zien. “Ik ben heel dankbaar voor de studie aan de Herman Teirlinck in Antwerpen, want ik heb daar echt van een verlegen, schuchter meisje mij toch moeten ontplooien tot iemand die er ook mag zijn,” vertelt Vera. “Dat vond ik moeilijk. Ik was redelijk introvert en verlegen. Ik sloeg helemaal dicht tijdens die auditie, en gelijk daarna zat ik in een café. De man achter de bar zag de papieren van Herman Teirlinck liggen en vroeg of ik niet was aangenomen. Toen vroeg hij ineens: ‘Kun jij zingen?’ Ik zei dat ik wel kon zingen. Hij zei: ‘Dan ga je gewoon terug voor de kleinkunstafdeling. Je belt ze op en je gaat zingen.’ Als ik die man niet was tegengekomen, hadden wij tweeën hier voor dit artikel waarschijnlijk nooit gezeten.”

Die opleiding bracht haar naast zang- en acteerlessen ook schermen, toneelspelen, zingen, dansen en ontwikkelen als totaalartiest. Pas jaren later, toen zij Peter Pan speelde tegenover Peter Faber als Kapitein Haak, begreep ze waarom zelfs de lessen die destijds onzinnig leken uiteindelijk van onschatbare waarde waren: de schermlessen kwamen goed van pas. Opvallend veel beslissende momenten in Vera’s leven ontstonden uit onverwachte ontmoetingen, zoals de man achter de bar de papieren van Herman Teirlinck zag liggen. Die tweede kans veranderde haar leven, en niet veel later stond ze auditie te doen voor Evita. Vera bereidde zich voor op de rol van de Mistress, maar haar spontaniteit bracht iets onverwachts teweeg. “Ik ging auditie doen voor ‘Another Suitcase in Another Hall’, voor de rol van de Mistress. Dat was allemaal prima voorbereid. Vervolgens vroeg ik of ik ook ‘Buenos Aires’ mocht zingen, gewoon omdat ik dat zo’n prachtig nummer vond. Ik heb mij er volledig in gegooid, zonder ook maar één seconde te denken dat ze mij Evita zouden laten spelen. Ik was destijds 24, en het kwam niet eens in mij op, maar uiteindelijk kreeg ik de hoofdrol.”

Haar carrière kreeg vanaf dat moment een enorme impuls. Grote musicalrollen volgden elkaar op, terwijl zij zich daarnaast ontwikkelde tot actrice, zangeres, theatermaker en stemacteur.

Verhalen vertellen is enorm belangrijk

Voor Vera draait theater niet alleen om verwondering. Sterker nog, het vertellen van verhalen raakt haar grootste passie. “Toch omarm ik mijn innerlijk vuur het meest, omdat ik zoveel van dit vak houd. Je wilt je hart zodanig openstellen dat je veel mensen kunt ontroeren, in welke richting dan ook. Om te lachen, te huilen en alles wat ertussen zit. Je hoort mensen weleens zeggen dat acteurs graag in de belangstelling staan. Natuurlijk krijg je een spotlight op je hoofd, anders ziet niemand je. Alleen draait het daar helemaal niet om. Het belangrijkste van de betere acteurs is de enorme behoefte om verhalen te vertellen. Waar dat vandaan komt weet ik niet. Je wilt je hart zo openstellen dat je mensen kunt laten lachen, huilen en alles daartussenin. Dat is uiteindelijk wat verhalen altijd al deden. Ik leefde als kind best lang in een soort fantasiewereld, omdat ik thuis niet echt gezien werd. Dat is niet verwijtend bedoeld hoor. Het heeft mij uiteindelijk wel gebracht waar ik nu ben.”

Juist daardoor voelt iedere rol voor haar als een kans om iets wezenlijks en bijzonders over het leven over te brengen.

De voorstelling die er moest komen

Van alle producties waarin Vera speelde, neemt Passion van Stephen Sondheim een bijzondere plaats in. Als er één voorstelling is die laat zien waarom verhalen voor Vera zo belangrijk zijn, dan is het wel deze musical. Jarenlang probeerde zij producenten enthousiast te krijgen voor deze complexe musical, maar zonder resultaat. Tot een toevallige ontmoeting met Joop van den Ende na een première alles veranderde. “Ik was best gefrustreerd dat Passion niet in Nederland werd geproduceerd,” vertelt Vera. “Niemand durfde die voorstelling te produceren. Ik was bij de première van Mamma Mia!, en na afloop zat ik met Joop van den Ende aan de bar. Ik vertelde Joop hoe jammer ik het vond dat Passion niet in Nederland geproduceerd zou worden, overigens helemaal niet met de bedoeling hem over te halen. Ik wist zeker dat hij het commercieel nooit zou doen, maar de volgende dag belde hij mij op. Hij zei: ‘Je hebt helemaal gelijk, we gaan het doen.’ Ik zat te lunchen met een vriend en kreeg bijna tranen in mijn ogen. Ik dacht echt dat het een grap was.”

Het was geen grap. Het project groeide uit tot een artistiek hoogtepunt in haar carrière. Zij voelde dat het publiek een verhaal kreeg dat verteld moest worden. Vera zou de rol van Fosca spelen. “Als Joop iemand anders voor Fosca had gekozen, had ik dat ook goed gevonden. Ik was vooral gelukkig dat die voorstelling eindelijk gemaakt zou worden.”

Corona, keuzes en de vrijheid van het moment

Voor veel mensen in de culturele sector zette de coronaperiode de wereld op zijn kop. Dat was ook bij Vera het geval. Op het moment dat haar nieuwe solovoorstelling Goesting vorm begon te krijgen en de eerste recensies veelbelovend waren, gingen de theaterdeuren dicht. Toch weigerde ze zich daarbij neer te leggen. Ze bleef schrijven, schaven en spelen zodra het weer kon. “Ik had net mijn nieuwe solovoorstelling gemaakt. We zaten midden in de try-outs en toen gingen één voor één alle theaters dicht. We hebben uiteindelijk nog net in Amstelveen de première kunnen doen met veertig procent bezetting. Daarna ging alles op slot. Het lullige vond ik vooral dat de recensies zo goed waren, maar je kunt er geen kaart op verkopen als niemand naar het theater mag. Tegelijkertijd vond ik die rust ook heerlijk. Ik had jarenlang keihard gewerkt. Ik had verschillende versies van mijn voorstelling gemaakt, omdat we soms twee kortere voorstellingen per dag moesten spelen in verband met de beperkte bezetting wegens de Corona maatregelen. Een dag later konden we weer de langere versie spelen, en dat wisselde om de zoveel tijd. Op een gegeven moment was ik bang dat ik de versies door elkaar ging halen tot Brigitte Kaandorp tegen mij zei: 'Je zegt dan toch gewoon wat. Wat maakt het uit?’ Dat heeft mij echt gered. Ze had natuurlijk helemaal gelijk. Ik heb die voorstelling zelf geschreven, dus ik weet wat ik wil vertellen.”

Die vrijheid nam ze later mee naar een cruise, waar iedere artiest een volledig eigen programma mocht samenstellen. Zonder zich vast te klampen aan iedere zin ontdekte ze opnieuw waarom theater zo bijzonder is. “Ik heb mij heel goed voorbereid op de liedjes die ik wilde zingen. Wat ik precies zou vertellen wist ik van tevoren niet. Ik wilde kijken wat er zou ontstaan tussen mij en het publiek. Dat werd zo’n feest. Ik wist eigenlijk helemaal niet dat ik dat ook kon.”

Goesting

Die persoonlijke benadering vormt ook de basis van Goesting, de voorstelling waarin Vera haar eigen levensverhaal verweeft met muziek die haar gevormd heeft. Chansons van Jacques Brel en Léo Ferré, Broadwaymuziek, Barbra Streisand en verhalen uit haar eigen leven komen daarin samen tot één geheel. “Ik heb Goesting zo opgebouwd dat het eigenlijk de soundtrack van mijn leven werd. Ik vertelde over mijn vader, over verlies, over de mensen die mij gevormd hebben en over de weg die ik zelf heb afgelegd. Daarna zong ik liedjes die daar naadloos op aansloten. Er kwamen na afloop mensen naar mij toe die verbaasd vroegen: ‘Is dat allemaal echt gebeurd?’ Ja, dat is allemaal echt gebeurd. Dat vond ik misschien wel het mooiste compliment dat je kunt krijgen.”

Die eerlijkheid maakt haar werk herkenbaar doordat emoties universeel zijn. Verdriet, hoop, liefde en verlies laten zich niet vangen in één levensverhaal. Ze worden pas echt voelbaar wanneer iemand ze volledig authentiek durft te delen.

Van C-ster naar Zeester

Humor speelt daarbij minstens zo’n grote rol als ontroering. Vera vertelt lachend hoe een ogenschijnlijk pijnlijke opmerking uiteindelijk de inspiratie werd voor haar nieuwe solovoorstelling. “Ik vroeg ooit waarom ik niet meer op de gastenlijst stond voor premières in Carré. Toen zei iemand tegen mij: ‘Dat komt omdat je een C-ster bent.’ Ik verstond ‘zeester’. Pas daarna hoorde ik dat hij een C-ster bedoelde. Toen dacht ik: dát is een mooie titel. Mijn volgende voorstelling heet dus Zeester. Soms moet iets gewoon gebeuren.”

Het kenmerkt haar manier van kijken. Ze verandert een mogelijke teleurstelling vaak in nieuwe verhalen, nieuwe muziek of nieuwe voorstellingen. Vera gaat vanaf januari 2027 samen met Marijn Brouwers op tournee met hun voorstelling Nederland/België - Soundtrack van de Lage Landen. Een voorproef daarvan is te zien tijdens de deelname van het Huiskamerfestival van het Amsterdams Kleinkunstfestival. Hoewel Vera nog altijd met enorm veel plezier optreedt, merkt ze dat een ander onderdeel van haar vak steeds belangrijker is geworden: jonge makers begeleiden. Als coach bij het Amsterdams Kleinkunst Festival, jurylid van de Wim Sonneveldprijs en docent tijdens masterclasses ziet ze hoe belangrijk het is dat ervaring wordt doorgegeven. Ooit waren het anderen die haar op precies het juiste moment vertrouwen gaven, maar tegenwoordig is zij degene die jonge artiesten laat voelen dat ook hun verhaal het waard is om verteld te worden. “Ik merk dat we met ouder worden misschien wel een grotere behoefte hebben om onze kennis door te geven dan om er zelf mee aan de haal te gaan.”

Een verhaal dat blijft doorgaan

Achter alle onderscheidingen, hoofdpersonages en luid applaus schuilt nog altijd dezelfde nieuwsgierigheid waarmee een klein meisje ooit dansend naar haar spiegelbeeld keek. De behoefte om te blijven leren is nooit verdwenen, evenmin als de wens om anderen iets mee te geven. “Ik zie nog steeds wat verhalen kunnen doen. Dat is uiteindelijk waarom ik dit vak ben gaan doen, omdat een verhaal iemand kan raken. Dat mensen even lachen, huilen of zichzelf herkennen. Dat blijft voor mij het mooiste wat er is.”

Daarom voelt haar carrière allesbehalve voltooid. Nieuwe voorstellingen dienen zich aan, jonge talenten worden begeleid, masterclasses blijven inspireren en met de nodige inspiratie voor de toekomstige solo-voorstelling Zeester dient zich opnieuw een hoofdstuk aan waarin humor, zelfspot en levenservaring samenkomen. Maar, eerst op tournee met Nederland/België - Soundtrack van de Lage Landen, met de allermooiste liedjes in het Nederlands, Vlaams, Frans en ook Engels.

Vera bewijst dat een indrukwekkende loopbaan vooral wordt opgebouwd uit nieuwsgierigheid, moed en de bereidheid om harten te openen. Dat is haar grootste talent; haar vermogen om ieder verhaal zo oprecht te vertellen dat het ook even het verhaal van de ander wordt. Daar; tussen de muziek en de stilte, tussen kwetsbaarheid en kracht, bevindt zich haar inspiratie en het talent van Vera in al haar passie en liefde. “Het komt allemaal goed,” zegt ze als haar gevraagd wordt wat ze tegen haar jongere zelf zou zeggen. Zie eens nu, met ontzettend veel liefde, passie en inspiratie is Vera nog altijd bezig met schitteren.