Bij Froukje Zuidema draait het om verbinding, om een jonge vrouw die pas laat ontdekte dat het theater misschien al die tijd al op haar stond te wachten. Ze groeide op in Rhenen, aan de rand van het bos, in een warm en muzikaal gezin waarin muziek vanzelfsprekend aanwezig was. Instrumenten stonden overal in huis, er werd gespeeld, gezongen en samengewerkt. Zelf speelde ze 14 jaar trompet, terwijl ook haar ouders en zussen muzikaal actief waren. Haar liefde voor zang was er altijd al, al duurde het even voordat ze zelf besefte waar haar echte kracht lag. “Mijn oma zong in een koor,” vertelt Froukje, “dus de muzikaliteit zat er wel altijd in. Ik heb daardoor heel lang een instrument gespeeld en in een orkest gezeten. Dat ik echt goed kon zingen, daar kwam ik eigenlijk pas later achter. Zingen vond ik wel altijd heel leuk.”

Dat moment kwam tijdens haar middelbareschooltijd. Eerst voorzichtig, vanuit het koor van de jaarlijkse schoolmusical. Niet veel later stond ze zelf op het podium in de schoolproductie van The Sound of Music, waarin ze de rol van Maria vertolkte. Een rol die achteraf gezien veel meer in beweging zette dan ze toen kon vermoeden. “Ik weet nog dat ik enorm zenuwachtig was. Ik liep echt ijsberend door de coulissen heen. Vervolgens liep ik dat podium op in een uitverkocht Theater Lampegiet in Veenendaal. Op dat moment dacht ik echt: dit is het. Dit wil ik doen. Ik wist helemaal niet dat dit zó goed bij mij paste.” Foto: Isabeau Bosscher

Een wereld die openging

Na haar middelbareschooltijd besloot Froukje auditie te doen voor de vooropleiding muziektheater. Haar moeder had gezien hoeveel plezier en energie ze uit musical haalde en moedigde haar aan om die stap te zetten. Dat veranderde alles.

Vervolgens combineerde ze een jaar lang de vooropleiding met de studie Sociaal Pedagogische Hulpverlening aan de Hogeschool van Amsterdam. Haar weken bestonden uit eindeloos reizen tussen Amsterdam, Almere en Rotterdam. Overdag colleges en stages, ’s avonds lessen, examens en repetities. Intensief was het absoluut, maar tegelijkertijd voelde het alsof er een compleet nieuwe wereld voor haar openbrak. “Het was ontzettend veel reizen en alles liep door elkaar heen. Toch bracht het mij in een wereld waarvan ik nooit had gedacht dat ik me er zo thuis zou voelen. Zodra je het gebouw van Codarts binnenliep, voelde je het meteen. Overal muziek, dans, creativiteit. Het hele gebouw ademde kunst. Dat heeft echt een luikje bij mij opengezet. Ik dacht alleen maar: wat is dit vet!”

Die overgang van een klein stadje naar een internationale kunstopleiding in Rotterdam bracht ook onzekerheden met zich mee. Veel medestudenten hadden al jarenlang theaterervaring, terwijl Froukje relatief laat begon. “Ik kwam daar echt als groentje binnen. Veel mensen hadden al vanaf jonge leeftijd jeugdtheaterscholen gedaan en kenden alle stukken. Ik had van sommige musicals nog nooit gehoord. In het begin voelde dat best overweldigend.”

Toch bleek juist die kwetsbaarheid uiteindelijk een enorme kracht te zijn. Tijdens haar bacheloropleiding ontdekte ze haar stem, alsmede hoe persoonlijk kunst werkelijk is. “Bij een theateropleiding ben jij zelf het instrument. Als je voor zang een 7,5 krijgt, voelt het alsof jij een 7,5 bént. Dat vond ik in het begin heel moeilijk. Op school kon ik altijd hard leren voor een toets en dan kreeg ik daar een resultaat voor terug. Hier voelde het veel persoonlijker en kwetsbaarder. Daar moest ik echt aan wennen.”

Foto's: Uwe Helling & Debora van der Tas - Theater door een Lens

Verbinding als levenshouding

Wat Froukje kenmerkt, is misschien nog wel sterker voelbaar naast het podium dan erop. In vrijwel alles wat ze vertelt, keren warmte, betrokkenheid en verbondenheid terug. Haar familie speelt daarin nog altijd een grote rol, net als de gemeenschap waarin ze opgroeide. “Rhenen is echt een ontzettend lief stadje, vol supportive mensen. Mijn hele muzikale basis is daar ontstaan. Mensen vroegen of ik ergens wilde zingen of wezen me op culturele evenementen. Mijn familie stond altijd klaar. Als ik naar een auditie moest of waar dan ook naartoe, hoefde ik maar te bellen. Die support voel ik nog steeds.”

Die verbondenheid beïnvloedt tegenwoordig ook haar keuzes binnen het vak. Het doen van veel buitenlandse projecten kan aantrekkelijk zijn, maar ze kijkt ook bewust hoe die passen bij de mensen die belangrijk voor haar zijn. “Mijn kleine neefjes groeien nu op. Daar wil ik ook niet te veel van missen. Dus ik probeer altijd te kijken: hoe kan ik mijn werk combineren met verbonden blijven met de mensen van wie ik hou?”

Diezelfde houding neemt ze mee in haar werk als zang- en theaterdocent. Lesgeven voelt voor haar als een manier om iets door te geven wat anderen ooit ook aan haar gaven. “Wat ik zo mooi vind aan lesgeven, is dat je die vonkjes die mensen vroeger bij mij hebben aangewakkerd, nu weer bij iemand anders mag aansteken.”

Theater dat verder gaat dan woorden

Froukje spreekt met opvallend veel diepgang over wat theater voor haar betekent: zowel als entertainment als menselijke ontmoeting. Als een plek waar emotie, interpretatie en inleving samenkomen. “Inleving zegt eigenlijk alles. Je kunt dezelfde zin op duizenden manieren uitspreken. Het gaat uiteindelijk om wat erachter zit. Om de intentie, de emotie en de beleving. Dat is ook het mooie van theater: iedereen in de zaal beleeft iets anders. Mensen nemen vanuit hun eigen leven weer iets anders mee naar huis.”

Foto: William Rutten

Fontys werd een plek van kwetsbaarheid en kracht

Na haar bachelor aan Codarts voelde Froukje zich allesbehalve “af”. Ze wilde verder leren, groeien en onderzoeken. Die zoektocht bracht haar naar Fontys, waar ze haar Master of Music in muziektheater behaalde. De sfeer op de master voelde voor haar fundamenteel anders. Minder gericht op bewijzen, meer op ontwikkelen. “Ik kwam daar in een klas terecht met mensen die allemaal dachten: ik ben nog niet af. Iedereen stond daar om zichzelf verder te ontwikkelen. Daardoor voelde het nog veel veiliger om dingen te proberen die je nog niet kon. Het vak kan soms best competitief zijn. Je hebt al snel het gevoel dat je je moet bewijzen: het is jij of iemand anders. Daarom was het heel fijn om te merken dat iedereen op de master zo kwetsbaar durfde te zijn. We moedigden elkaar daar ook allemaal in aan. Dat vond ik heel inspirerend.”

Tijdens haar opleidingen werkte ze onder meer aan de afstudeervoorstellingen Land(t) en SOLO. Producties waarin ze niet alleen haar technische ontwikkeling liet zien, maar ook steeds meer van zichzelf durfde bloot te geven. “Bij een afstudeervoorstelling wil je laten zien wat je hebt geleerd, maar tegelijkertijd wil je er ook iets persoonlijks in stoppen. Door jezelf steeds af te vragen wat je belangrijk vindt en wat je wilt vertellen, leer je ook weer veel over jezelf.”

Een Codarts-studente richting grote musicalproducties

In 2016 maakte Froukje haar professionele musicaldebuut in Ciske de Rat van Stage Entertainment. Terwijl ze nog in haar afstudeerjaar zat aan Codarts, stond ze ineens in een grote commerciële productie. Dat voelde overweldigend, maar tegelijkertijd bevestigde het ook dat ze op haar plek zat. “Ik heb daar ontzettend veel geleerd. Ik was swing, dus je moet enorm flexibel zijn. Het heeft veel gedaan met mijn zelfvertrouwen. Vooral omdat ik pas vijf jaar eerder mijn eerste stap richting dit vak had genomen had. Dan sta je ineens in zo’n grote productie. Dat voelde echt bijzonder.”

Niet veel later volgde opnieuw een onverwachte wending. Na een auditie voor enkele concerten in Duitsland werd ze maanden later plotseling opgebeld. Door corona waren er mensen uitgevallen en werd gevraagd of ze direct kon invallen. “Ik had zes gemiste oproepen van een Duits nummer. Toen ik terugbelde, vroegen ze of ik meteen mee op tour wilde. Ik heb snel alles afgezegd wat ik had staan en een paar dagen later stond ik te repeteren. Een week daarna had ik mijn première in Wenen. Dat mensen een halfjaar later nog aan me dachten en zeiden: we moeten Froukje bellen, dat vond ik heel bijzonder. En zo’n groot compliment. Daar ben ik nog steeds enorm dankbaar voor.”

De magie van een zaal vol mensen

Sindsdien is het balletje gaan rollen. Inmiddels speelde Froukje in uiteenlopende producties en concerten, waaronder afgelopen jaar haar eerste hoofdrol als Anya in Anastasia in Duitsland. Daarnaast was zij te zien in musicals als Pretty Woman, West Side Story en The Sound of Music, en stond zij op het podium in concerttournees als Best of Musical & Opera en This is the Greatest Show. Toch lijkt haar verwondering nooit verdwenen. Nog altijd kijkt ze met bewondering naar een volle zaal die geraakt wordt door muziek en verhalen. “Bij het eindapplaus zie je soms ineens zo’n hele zaal oplichten. Mensen staan op en hebben echt de avond van hun leven gehad. Dan denk ik: wat bijzonder dat wij dat mogen geven. Dat ik mensen daar zo blij mee kan maken terwijl het mij tegelijkertijd zelf ook zo gelukkig maakt. Je doet het nooit alleen. Je vertelt samen een verhaal. Met de cast, de band, het creatieve team, iedereen achter de schermen. Dat gevoel went nooit.”

“Ga er maar gewoon voor!”

Wanneer ze terugkijkt op het meisje dat ooit met een haarborstel voor de spiegel stond te zingen, overheerst vooral verwondering. Alsof haar huidige leven nog steeds soms voelt als iets wat onmogelijk leek. “Ik denk dat jonge Froukje dit helemaal niet had kunnen bedenken. Ik was gewoon dat meisje dat thuis een beetje stond te zingen voor de spiegel.”

Toch is juist dat meisje uiteindelijk uitgegroeid tot een artiest die mensen weet te raken met openheid, muzikaliteit en oprechte menselijkheid. Iemand die niet alleen verhalen vertelt op het podium, maar ook daarbuiten anderen inspireert om hun eigen stem te vinden. Wat ze haar jongere zelf vandaag zou willen meegeven? “Go for it!”