De 14-jarige Kyra Westerhuis begon ooit met een heel ander idee aan haar zoektocht naar een sport, speelde jarenlang met veel plezier bij Crackerjacks in Amersfoort en ontdekte vervolgens bij Basketball Academy Utrecht hoeveel meer er mogelijk was. Het tempo ging omhoog, de tegenstanders werden sterker en steeds meer onderdelen van haar spel moesten meegroeien. Twee seizoenen na haar overstap stond ze in haar eerste landelijke finale met onder 14 en inmiddels wacht alweer de volgende uitdaging bij onder 16. Foto: Hans Ijpma

Een andere sport bracht haar uiteindelijk bij de basketbal

Voordat basketbal een steeds grotere plaats in haar leven kreeg, dacht Kyra namelijk aan korfbal. Een proeftraining in het basketbal veranderde die richting behoorlijk snel. Wat begon vanuit nieuwsgierigheid bleek leuk genoeg om ermee door te gaan. De jaren bij Crackerjacks vormden ondertussen wel de eerste belangrijke periode van haar basketbalverhaal. Daar leerde ze de sport kennen, speelde ze haar wedstrijden en ontstond de basis waarop ze later in Utrecht verder kon bouwen. “Bij Crackerjacks was het eigenlijk altijd gewoon gezellig. Ik speelde best lang in Onder 10 en in het seizoen waarin ik daar wegging, zijn we ook kampioen geworden. We wonnen best veel wedstrijden redelijk makkelijk. Het was in de Tweede Divisie, maar kampioen worden gaf alsnog een heel leuk gevoel.”

Het kampioenschap was mooi, maar haar volgende keuze zou uiteindelijk veel bepalender worden voor de speelster die zij nu aan het worden is. De overstap naar Basketball Academy Utrecht betekende meer dan alleen spelen in een ander shirt. Kyra kwam terecht in een omgeving waarin het tempo hoger lag en waarin ze op landelijk niveau veel nadrukkelijker werd uitgedaagd. Dat verschil merkte ze vrijwel onmiddellijk. “Tijdens mijn eerste selectietraining voelde ik meteen dat het sneller ging dan bij Crackerjacks. Het was daardoor in het begin wel even pittig. Uiteindelijk ging die aanpassing eigenlijk best snel en merkte ik dat het goed ging.”

Kyra kan op verschillende posities worden gebruikt. Zelf ziet ze zichzelf voornamelijk als een speelster op de drie- of vierpositie, terwijl ze bij onder 14 ook regelmatig dichter bij de basket werd neergezet en taken kreeg die bij de vijfpositie horen. Die verschillende rollen vragen om aanpassingsvermogen. Iedere positie brengt andere keuzes, looplijnen en verantwoordelijkheden met zich mee. “Ik denk dat ik meer een vier of een drie ben, afhankelijk van waar ik op het veld sta. Afgelopen seizoen werd ik ook veel op de vijf gezet, bijvoorbeeld in de corner bij de bucket.”

Het maakt haar ontwikkeling interessant. Kyra hoeft op haar veertiende nog helemaal geen speelster te zijn van wie ieder onderdeel vaststaat. Juist de ruimte om verschillende rollen te ervaren, fouten te maken en nieuwe vaardigheden toe te voegen, kan haar uiteindelijk completer maken.

Een landelijke finale die haar heel veel heeft gebracht

Basketball Academy Utrecht onder 14 plaatste zich afgelopen seizoen voor de landelijke eindstrijd. Eerst moest in de halve finale worden afgerekend met MBCA. Daarna wachtte in Almere de finale tegen CBV Binnenland uit Barendrecht. Voor een jonge speelster zit de bijzonderheid van zo'n dag lang niet uitsluitend in wat er tussen de lijnen gebeurt. Alles rondom het veld onderstreept dat de ploeg iets bijzonders heeft bereikt. Kyra genoot daar zichtbaar van. Het bereiken van de finale bleek zelfs zoveel voor haar te betekenen dat de uiteindelijke uitslag op dat moment minder zwaar woog dan je misschien zou verwachten van iemand die zo graag wil winnen. “Ik vond het echt heel cool om die landelijke finale te spelen. Vooral dat onze namen werden omgeroepen en dat er een commentator bij was, vond ik allemaal heel leuk. Nadat we de halve finale tegen MBCA hadden gewonnen, maakte het me eigenlijk niet eens zoveel meer uit of we de finale zouden winnen of verliezen. Ik vond het toen vooral heel mooi dat we die finale hadden bereikt.”

CBV Binnenland bleek gedurende het seizoen een tegenstander die haar en haar ploeg stevig uitdaagde. Ook wedstrijden tegen MBCA konden lastig zijn. Soms liep het tegen die ploegen uitstekend, op andere momenten kostte het Basketball Academy Utrecht veel meer moeite om het eigen spel te vinden. “Ik denk dat CBV Binnenland onze lastigste tegenstander was. MBCA was soms ook lastig. De ene keer ging het heel goed en op andere momenten weer wat stroever. Uiteindelijk liep het verder wel prima, maar het was wel lastig.”

Zulke wedstrijden kunnen voor een jonge speelster bijzonder waardevol zijn. Wanneer het vanzelf gaat, wordt een ander soort kwaliteit gevraagd dan wanneer iedere fout onmiddellijk wordt afgestraft. Kyra heeft in Utrecht steeds vaker met dat tweede te maken gekregen.

Verdedigen werd een steeds groter onderdeel van haar ontwikkeling

Haar groei is misschien wel het duidelijkst zichtbaar aan de verdedigende kant. Aan het begin van haar periode op dit niveau moest Kyra wennen aan de snelheid waarmee tegenstanders bewogen en beslissingen namen. “Volgens mij is vooral mijn voetenwerk in de defense echt verbeterd. Ik denk dat dat vooral door de wedstrijden is gekomen, omdat het allemaal zo snel ging. Daardoor moest ik daarin vanzelf beter worden. Als ik kijk naar het begin van het seizoen en naar hoe het later ging, merk ik daar wel echt verschil in.”

Binnen de ploeg werd verdedigen een belangrijk wapen. Coach Cliff ten Berge benadrukte volgens Kyra regelmatig hoe sterk het team juist daarin was. Stops maken gaf de ploeg mogelijkheden om wedstrijden naar zich toe te trekken en vormde een basis waarop de speelsters konden vertrouwen. “Cliff zei vaak dat wij het beste defensieve team waren. Volgens mij hebben we ook echt heel veel stops gemaakt. Als ik moet aangeven wat één van onze sterkste punten als team was, dan denk ik dat onze defense daar zeker bij hoorde.”

Voor Kyra kwam daarmee individuele ontwikkeling samen met een kwaliteit van de hele ploeg. Ze leerde binnen een collectief waarin van iedereen werd gevraagd om daarin bij te dragen. Talent wordt niet alleen zichtbaar in wat iemand al beheerst. De bereidheid om te herkennen waar nog winst te behalen valt, vertelt minstens zoveel over de mogelijkheden die voor iemand liggen. “Ik wil wel beter worden in dribbelen, bijvoorbeeld met moves. Dat is iets waarin ik mezelf graag verder wil verbeteren.”

Dat ontwikkelpunt sluit mooi aan bij de overgang die nu voor haar ligt. Onder 16 betekent opnieuw sterkere tegenstanders, een hoger tempo en speelsters die fysiek verder kunnen zijn. De ruimte die op onder 14-niveau soms nog ontstaat, kan sneller verdwijnen. Meer controle over de bal en meer mogelijkheden om vanuit een dribbel een tegenstander te passeren, kunnen haar spel daardoor weer een nieuwe dimensie geven. Tegelijkertijd neemt ze al veel mee. Ze weet inmiddels hoe het voelt om op landelijk niveau te spelen. Ze heeft ervaren hoe een seizoen zich kan ontwikkelen richting de beslissende wedstrijden en weet dat vooruitgang soms simpelweg ontstaat door iedere week opnieuw geconfronteerd te worden met een hoger niveau.

Een nieuwe ploeg waarin iedereen elkaar nodig heeft

Komend seizoen zet Kyra haar volgende stap bij onder 16 van Basketball Academy Utrecht. Julian Visser wordt haar coach, terwijl Kim Bos naar onder 18 doorschuift. Soms zullen trainingen gezamenlijk plaatsvinden, waardoor verschillende leeftijdsgroepen binnen de academie elkaar blijven tegenkomen. Kyra voelt zich ondertussen al thuis binnen de nieuwe groep. Waar de eerste selectietraining bij Basketball Academy Utrecht vorig jaar nog vooral duidelijk maakte hoeveel sneller alles ging, begint ze nu aan haar volgende stap vanuit een heel andere uitgangspositie. “Ik heb heel veel zin in het nieuwe seizoen. Ik vind het nu al echt heel gezellig binnen het team en daardoor heb ik er vertrouwen in dat het goed gaat komen. Het wordt natuurlijk weer anders dan afgelopen seizoen, maar ik heb er gewoon een goed gevoel over.”

De Final 8 brengt weer een nieuwe ervaring

Ook de weg naar de landelijke eindfase verandert. Bij onder 14 plaatsten acht teams zich rechtstreeks voor de Final 4-structuur, terwijl Kyra bij onder 16 te maken krijgt met een Final 8. Daarmee komt er een extra fase waarin een plaats bij de laatste vier moet worden verdiend. Ze weet hoe bijzonder het is om met een ploeg zover te komen. Ze kent de spanning van beslissende wedstrijden en heeft meegemaakt wat er gebeurt wanneer een seizoen uiteindelijk uitmondt in een landelijke finale. “De Final 8 wordt denk ik wel spannender dan meteen bij de laatste vier terechtkomen. Je moet nu eerst zorgen dat je ook die kwartfinales doorkomt. Ik weet natuurlijk nog niet hoe ver we uiteindelijk gaan komen, maar ik heb wel een goed gevoel over ons team.”

Dat vertrouwen komt niet voort uit een garantie op succes. Het zit veel meer in wat Kyra tijdens de eerste trainingen om zich heen ziet en in de ervaring die zij inmiddels zelf heeft opgebouwd. Onder 16 begint als een nieuw hoofdstuk, zonder dat alles uit onder 14 daarmee wordt achtergelaten. Twee seizoenen geleden kwam Kyra bij haar eerste selectietraining in Utrecht binnen en merkte ze onmiddellijk dat basketbal ineens sneller ging. Inmiddels is zij zelf onderdeel geworden van dat landelijke niveau. Daar zit misschien wel de mooiste ontwikkeling van haar verhaal tot nu toe. Nu verschuift de uitdaging opnieuw. Bij onder 16 kan Kyra verder bouwen aan de speelster die ze wil worden. Haar dribbel kan sterker, haar arsenaal aan moves kan groter en de ervaringen tegen oudere en fysiek verder ontwikkelde tegenstanders zullen weer nieuwe vragen stellen. Haar ontwikkeling tot nu toe laat juist zien dat iedere nieuwe uitdaging weer iets aan haar spel kan toevoegen. Veel belangrijker is wat iedere training opnieuw zichtbaar kan worden: een speelster die wil leren, bereid is om ervoor te werken en steeds meer ontdekt hoeveel basketbal haar nog kan brengen.