Een loopbaan opbouwen, of uitgroeien tot een bestemming omdat je onderweg bent vastgelopen. Bij Sharon de Lange voel je aan alles dat zij als psycholoog, spreker, systemisch coach en oprichter van De Gewoontecoach absoluut een prachtige weg heeft afgelegd om te staan waar ze nu is. Ze beschikt over een uitzonderlijk vermogen om mensen te zien, te begrijpen en in beweging te brengen. Sharon helpt mensen die vastlopen in steeds terugkerende patronen. Mensen die al veel hebben geprobeerd, veel hebben gepraat, veel hebben begrepen, maar toch merken dat hetzelfde gedrag of patroon steeds terugkomt. Dat kan komen door pleasen, perfectionisme, emoties onderdrukken of geen hulp vragen. Altijd sterk willen blijven en doorgaan tot het lichaam of het hart niet meer meewerkt, kan eveneens een factor zijn. Dat is waar zij een sterke kracht voor anderen kan zijn.

Echt luisteren

Als coach en psycholoog heeft Sharon een kwaliteit die ontzettend waardevol is. Ze werkt met oprechte aandacht om te luisteren en te begrijpen. Luisteren wordt in dat opzicht gezien als luisteren om echt te begrijpen en om een luisterend oor te hebben voor wat iemand vertelt en bedoelt. “Mensen denken vaak dat luisteren betekent dat je stil bent terwijl iemand anders praat,” vertelt Sharon. “Dat is het echter helemaal niet. Stil zijn kan iedereen, maar veel mensen zijn ondertussen vooral aan het wachten tot zij zelf weer iets kunnen zeggen. Echt luisteren vraagt veel meer. Dan haal je de kern uit wat iemand vertelt, hoor je ook wat iemand tussen de regels door zegt en voel je aan waar het werkelijk over gaat. Soms stel je precies op het juiste moment een vraag. Soms vat je samen wat iemand bedoelt. Soms geef je terug wat je hoort, zodat iemand zichzelf beter gaat begrijpen. Dat is voor mij pas echt luisteren.”

Daarmee benoemt zij exact waarom mensen zich snel veilig voelen bij haar. Ze luistert naast woorden ook naar emoties en lichaamstaal. “Soms zegt iemand dat iets hem niets doet, terwijl het lichaam iets totaal anders laat zien. Dan zie je spanning, verdriet of boosheid. Daar zit vaak de echte ingang. Niet in het perfecte verhaal dat iemand vertelt, maar in wat zichtbaar wordt als iemand even niet oplet.”

Een geweldige gave

Lang voordat Sharon haar eigen praktijk begon, zagen mensen al iets in haar dat zij op fantastische wijze zou vormgeven. Haar omgeving voelde al aan dat zij goed kon luisteren, goede vragen stelde en mensen het gevoel gaf dat zij er mochten zijn. Toen zij koos voor de studie Toegepaste Psychologie viel alles op zijn plaats. “Tijdens mijn opleiding kregen we het vak coachingsvaardigheden. Dat vond ik meteen geweldig. Daar leerde ik gesprekstechnieken en kreeg iets wat al in mij zat ineens richting. Voor die tijd zeiden mensen wel eens dat ze vonden dat ik goed kon luisteren of goed kon doorvragen, maar daar kreeg het echt vorm. Toen dacht ik: hier gebeurt iets wat helemaal bij mij past. Dat gevoel werd alleen maar groter. Ik vond die studie zo leuk. Er ging echt een wereld voor me open. Ineens merkte ik dat coaching veel meer is dan alleen aardig zijn of goed luisteren. Het is een vak. Het zijn vaardigheden. Het is weten wanneer je ruimte geeft, wanneer je spiegelt en wanneer je iemand helpt om eerlijker naar zichzelf te kijken. Ik ging met plezier naar die opleiding toe. Het voelde als een warm bad.”

Sharon ziet goed wat veel mensen dagelijks ervaren. Tegenwoordig zijn we digitaal altijd verbonden, maar emotioneel raken we vaak verder van elkaar verwijderd. “We zijn meer verbonden door internet en social media dan vroeger, maar ik heb ook het idee dat mensen zich minder gehoord voelen. Veel gesprekken blijven aan de oppervlakte. Er wordt snel gereageerd, snel geadviseerd en snel overgenomen. Terwijl veel mensen vaak behoefte hebben aan een gesprek waarin alle aandacht even bij hen mag liggen. Een gesprek waarin iemand niet meteen over zichzelf begint, maar echt aanwezig blijft bij jou.”

Die observatie geeft echt de kern weer, de bottom line van deze tijd. Veel mensen zijn moe van werk of stress, maar ook moe van jarenlang niet gezien worden.

Inzicht en verandering

Na haar eerste opleiding studeerde Sharon verder als arbeids- en organisatiepsycholoog. Daar verdiepte zij zich nog verder in gedrag, communicatie en verandering. “Tijdens die studie leerde ik veel meer psychologische gesprekstechnieken die je ook in coaching kunt gebruiken. Dan gaat het niet alleen over luisteren, maar ook over iemand verder brengen. Bijvoorbeeld dat je benoemt: je zegt dit, maar ik zie iets anders. Of dat je iemand helpt zien dat er een tegenstrijdigheid zit in wat hij zegt en wat hij doet. Dat zijn momenten waarop er echt beweging kan ontstaan. Psychologie is soms best theoretisch en coaching is juist heel praktisch. Ik wilde nog meer handvatten hebben om gedrag echt te veranderen. Niet alleen begrijpen waarom iemand iets doet, maar ook weten hoe iemand het anders kan gaan doen. Daarom ben ik daarna nog allerlei opleidingen en nascholingen gaan volgen.”

Wat zij nu vertelt, weerspiegelt echt haar intense passie en prachtige liefde: blijven zoeken naar wat mensen werkelijk helpt. In haar praktijk De Gewoontecoach kijkt Sharon met mensen naar emotionele gewoontes die vaak jarenlang onbewust normaal zijn geworden. “Heel veel gedrag of problemen die mensen ervaren, komen doordat we emotioneel gezien ongezonde gewoontes hebben aangeleerd. Denk aan emoties onderdrukken, geen hulp kunnen vragen, jezelf altijd aanpassen of voortdurend over je grenzen heen gaan. Dat zijn vaak dingen die ooit logisch waren. Misschien had je ze vroeger nodig. Alleen later gaan ze je tegenwerken. Mensen denken soms dat ze nu eenmaal zo zijn. Dat ze altijd onzeker blijven, altijd pleasen of altijd te hard werken. Maar veel daarvan is gedrag dat ooit ontstaan is en dus ook kan veranderen. Dat vind ik mooi om mensen te laten ervaren.”

Het patroon dat zij eerst zelf moest doorbreken

Juist doordat Sharon van nature positief en energiek is, is het bijzonder dat zij het heeft over een patroon dat haar vroeger leek te beperken. “Ik was altijd heel positief, maar achteraf gezien soms zelfs zo positief dat ik het nu ‘toxic positivity’ noem. Als iemand iets moeilijks vertelde, wilde ik heel graag dat diegene zich snel beter voelde. Op dat moment dacht ik al gauw in oplossingen of in lichtpuntjes. Echter ga je daarmee voorbij aan wat iemand op dat moment werkelijk voelt. Als iemand vertelt dat het zwaar is, hoeft diegene niet altijd meteen opgebeurd te worden. Soms wil iemand gewoon dat je erkent dat iets pijnlijk is, verdrietig is of oneerlijk voelt. Dat heb ik later veel beter begrepen. Echte steun zit niet altijd in iets mooier maken. Soms zit het in erbij blijven.”

Het verlies dat haar leven veranderde

Vooral dat opzicht herkent Sharon erg veel. Toen ze vijftien jaar oud was, overleed haar vader plotseling. Een gebeurtenis die diepe invloed had op haar ontwikkeling. Het raakt haar zichtbaar, het doet haar aan zoveel herinneren; niet alleen aan het verdriet, maar ook aan het feit dat haar kracht en de liefde waarover zij beschikt wellicht zo toenamen dat dit haar zoveel inzicht gaf om anderen met haar huidige werk te voorzien van echt luisteren en echte betekenis te geven. “Het verlies van mijn vader was een hele heftige periode voor mij,” herinnert Sharon zich. “Je bent op die leeftijd nog zo in ontwikkeling en ineens verandert alles. Ik heb daarna echt een aantal jaren gestruggled met vragen als: wie ben ik, wat wil ik en hoe ga ik hiermee om. Rouw op jonge leeftijd is ingewikkeld, omdat je het vaak ook nog niet helemaal kunt bevatten.”

Zoals veel sterke mensen deed zij wat nodig leek. Ze ging door, en doorgaan deed ze. “Ik zat toen op het vwo en ik dacht: ik wil mijn diploma halen, ik wil niet blijven zitten. Dus ik ben doorgegaan. Daarna ben ik gaan studeren en heb ik me daar ook best op gestort. Dat hielp me toen ook, maar achteraf gezien zat er natuurlijk ook een stuk afleiding in.”

Men verwacht dat heftige gebeurtenissen mettertijd slijten. Inmiddels weten we dat het zo niet werkt. Jaren later kwam een vorm van verdriet alsnog naar boven. “Toen ik al klaar was met mijn studies en later een opleiding deed waarin we familieopstellingen ondergingen, kwam ik erachter dat ik het verlies helemaal niet goed verwerkt had. Er zat nog een groot stuk verdriet dat ik ver had weggestopt. Dat kwam daar ineens weer naar boven. Dat was intens, confronterend en tegelijkertijd een van de belangrijkste momenten in mijn leven. Dat was echt een life-changing moment voor mij. Ik dacht ineens: dit verdriet hoort ook gewoon bij mij. Ik heb het lang geprobeerd weg te stoppen, maar het is onderdeel van mijn leven. Het hoeft niet weg om verder te kunnen. Het mag er zeker zijn. Het is hoe mijn leven is gelopen tot nu toe. Dat is verdrietig en daar ben ik soms nog steeds verdrietig over. Alleen ik kan dat niet ontkennen. Door het te erkennen, krijgt het een plek. Dat is iets heel anders dan verdwijnen.”

Wat zij mensen zoal meegeeft

Toen haar gevraagd werd wat zij haar jongere zelf zou willen zeggen, kwam er een antwoord waar ze even over moest nadenken. “Ik zou zeggen: het is natuurlijk zwaar en nooit gemakkelijk, maar er komen ook weer lichtere dagen aan. Vooral nu zou ik zeggen: volg je gevoel. Mijn gevoel was altijd best wel juist, maar ik ben een beetje verleerd om ernaar te luisteren. Dus ik zou mezelf echt willen meegeven: doe wat goed voelt. Dat gevoel is altijd betrouwbaar.”

Sharon de Lange maakte van haar leven een bron van begrip voor anderen. Een vrouw die mensen groter maakt door helderheid, aandacht en echte verandering. Voor iedereen die bang is om terug te vallen, of het gevoel heeft te leven op automatische piloot, is haar werk van grote waarde. Voor iedereen die haar werkelijk ontmoet, blijft vooral het gevoel hangen dat sommige mensen rust meebrengen vanuit een blik, een gebaar en een teken. Sharon omvat al deze tekens, gevoelens en een talent om haar kracht voor anderen op een geweldige manier te voorzien van betekenis. Dat alles om mensen weer dichter bij zichzelf te brengen.