Voor Meike de Boer begon het besef dat haar verhaal betekenis heeft langzaam te groeien. Wat lange tijd voor haar als gewoon voelde, bleek voor anderen bijzonder. Die ontdekking vormde het begin van een ontwikkeling waarin zichtbaarheid een manier werd om verbinding te creëren. “Ik dacht altijd: ik ben ook maar gewoon een persoon en iedereen is een persoon. Maar eigenlijk alleen al als mensen aan mij vragen: ‘Hoe ben je opgegroeid?’ dan kan ik op vijf manieren mensen ‘oh ja?!’ laten zeggen.”

Meike groeide op bij haar moeder in een woongroep in de Utrechtse wijk Lombok. In het weekend ging ze naar haar twee vaders. De vanzelfsprekendheid waarmee Meike haar eigen achtergrond lange tijd beschouwde, maakte dat ze haar verhaal nauwelijks deelde. Pas toen zij ouder werd en haar eigen leven verder vorm kreeg, begon zij in te zien dat haar ervaringen anders waren dan mensen verwachtten. Die ontdekking bracht een nieuwe manier van kijken naar openheid.

De kracht om te delen

Het besef om te delen ontstond in kleine ervaringen en ontmoetingen waarin Meike merkte dat mensen dichterbij kwamen wanneer zij iets van zichzelf liet zien. Waar zij eerst dacht dat delen afstand zou creëren, gebeurde juist het tegenovergestelde. “Ik heb langzaam gemerkt dat hoe meer je deelt met mensen, hoe beter de band wordt. Het is grappig dat ik eerst dacht: ik moet zo min mogelijk delen, want als ik bijvoorbeeld zeg dat ik een homoseksuele vader heb dan gaat het hele gesprek verder alleen maar daar over. Juist daardoor hou je mensen heel erg op afstand.”

Nadat ze gemerkt had hoe haar openheid haar persoonlijke relaties verdiepte, begon Meike haar verhaal ook op Instagram te delen. “Veel mensen kennen mij slechts oppervlakkig en in de omgang kan ik nog steeds best zakelijk en afstandelijk zijn. Via Instagram kan ik delen wat ik belangrijk vind met iedereen die het maar wil lezen.”

Het delen van persoonlijke ervaringen bleek daarbij een uitnodiging voor anderen om hetzelfde te doen. Onderwerpen die vaak verborgen blijven, krijgen zodoende de ruimte zodra iemand de eerste stap zet. “Het zijn soms onderwerpen waar ik over deel die best wel gevoelig zijn. Als jij dan je verhaal deelt, dan gaan andere mensen ook die vrijheid voelen om dat terug te doen. Ik heb bijvoorbeeld weleens gedeeld over een abortus. Wat ik daar eigenlijk het schokkendste aan vond, was dat mensen die heel dicht bij mij stonden toen zeiden: ik heb dit ook meegemaakt. Ik dacht: ‘Hoe kan ik dat nou niet weten?’ Als je dat nooit vertelt, dan komt het ook nooit naar voren.”

Dat soort momenten zijn voor haar belangrijk wat zichtbaarheid betreft, om ruimte te maken voor verhalen die anders onuitgesproken blijven.

Taal als weerspiegeling

De belangstelling voor wat mensen wel en niet laten zien, sluit aan bij haar werk. Meike is forensisch taalkundige en onderzoekt taal als bron van informatie en identiteit. Haar fascinatie voor taal begon al vroeg. “Ik kon voordat ik naar de kleuterschool ging al lezen en schrijven en was dan vooral erg bezig met spelling. Mijn vader was daar ook heel erg streng op, dus het was echt not done om een taalfout te maken. Toen ik me tijdens mijn studie ging verdiepen in het forensische aspect, merkte ik dat die taalvariatie juist ontzettend interessant is. Als iemand een hele gekke spelfout maakt of een bepaalde spelling gebruikt of interpunctie op een andere manier dan anderen, dan kan je diegene juist heel goed herkennen.”

Waar taal vroeger vooral iets was dat correct moest zijn, werd het later juist een middel van nieuwsgierigheid. Verschillen en persoonlijke patronen vertellen volgens haar iets over hoe mensen zich bewegen in de wereld. Taal wordt daarmee ook een spiegel; de woorden die iemand kiest, de manier waarop iemand schrijft of spreekt, en zelfs de stiltes ertussen geven inzicht in wie iemand is.

De weg naar zichtbaarheid

De ontwikkeling van Meike van terughoudend naar zichtbaarder kwam niet alleen voort uit haar werk, maar ook uit persoonlijke ervaringen. Een van de meest bepalende momenten ontstond tijdens haar studententijd, toen zij mantelzorger was voor haar vader. Waar zij dit zelf nauwelijks benoemde, zag zij hoe een medestudent dat juist wel deed en aangaf dat ze mogelijk lessen moest missen vanwege haar zieke moeder. “Toen dacht ik nog: ‘Wat apart dat ze dat zo aangeeft terwijl er in feite nog niets aan de hand is’. Ik had bedacht dat ik het pas zou zeggen als het echt belangrijk werd. Toen mijn vader stierf kwam dat voor iedereen uit het niets.”

Het overlijden van haar vader veranderde haar blik op openheid. Het besef dat context delen anderen helpt om begrip te hebben en ook om steun te bieden, bleef haar altijd bij. “Ik wilde het vanaf dat moment anders doen, gewoon aangeven wat er speelt in je leven en niet dat onbelangrijk maken voor de ander. Mensen denken dan niet: wat vervelend dat jij dit aangeeft. Mensen denken juist: wat goed om te horen.”

Maatschappelijke betrokkenheid vanuit overtuiging

Diezelfde overtuiging ligt ook aan de basis van haar maatschappelijke betrokkenheid. Meike beschrijft hoe een documentaire over plasticvervuiling haar aanzette tot actie. Niet alleen in haar eigen leven, maar ook daarbuiten. “Ik wil echt iets veranderen, dus toen ben ik in mijn eigen leven veel gaan letten op plasticgebruik. Dat is niet genoeg, want dan doe ik het, maar ik wil dat er overal minder plastic wordt gebruikt. Hierdoor ben ik actief geworden bij de Partij voor de Dieren.”

In de loop der jaren werd haar stem daarin steeds duidelijker; zij spreekt zich nu bewust uit. “Toen ik net vegetariër werd, voelde ik me heel bezwaard om dat tegen andere mensen te zeggen en dat zij dan rekening met mij moesten houden. Nu heb ik er geen probleem meer mee om te zeggen dat ik vegan ben. Ik zeg het juist overal, omdat ik denk dat mensen moeten horen dat dit bestaat en ook de reden waarom ik dit doe.”

Het uitspreken van overtuigingen vraagt het één en ander. Toch ziet Meike juist waarde in het confronteren van mensen met nieuwe perspectieven, zolang het leidt tot bewustwording en tot nieuwe gesprekken.

Van onzichtbaarheid naar ruimte voor anderen

Lang hield Meike zich voor om op de achtergrond te blijven. Inmiddels kijkt zij daar anders naar. Onzichtbaar zijn voelt als iets dat mensen klein kan houden. “Ik heb heel lang gedacht dat onzichtbaar zijn een soort superkracht van mij was dat voelde prettig en veilig. Maar ik gun het eigenlijk niemand toe om onzichtbaar te zijn. Iedereen mag er zijn. Je bent in je eigen leven de belangrijkste persoon, misschien wel de hoofdpersoon in je eigen verhaal.”

Die gedachte vormt de hoofdzin van haar boodschap. Ieder verhaal verdient het om verteld te worden. Zichtbaarheid betekent voor haar dat je jezelf toestaat om er te zijn. Meike laat zien dat betekenis ontstaat door eerlijk te delen wat je hebt meegemaakt. In alles wat ze vertelt en wat ze zich voorneemt, wordt dezelfde overtuiging zichtbaar: wanneer iemand de moed heeft om zichtbaar te worden, ontstaat er ruimte voor anderen om dat ook te doen.