Marianne van Houten is theatermaker, actrice en zangeres, en maakt voorstellingen die zijn voorzien van actie, humor en muzikaliteit. Ze brengt verhalen naar het hart, met een open uitstraling die kinderen en volwassenen meenemen. Haar route naar het kindertheater begon met een open deur waar zij vol vertrouwen doorheen stapte. “Ik ben eigenlijk een beetje toevallig na mijn examen van het conservatorium in 2005 het kindertheater ingerold,” vertelt Marianne, “want er was een auditie die ik toen deed. Toen was ik aangenomen en zat ik daar ineens in en toen dacht ik: ‘goh, ik had niet gedacht dat ik dit ooit te gaan doen, maar dit is wel heel erg leuk.’ Dit past me wel heel goed eigenlijk.”

Van 4+ naar 2+, en volledig op haar plek

Waar zij ooit begon met voorstellingen voor iets oudere kinderen, groeide haar liefde voor het allerkleinste publiek uit tot iets groots. “Voordat ik in 2017 werd gevraagd voor een nijntje voorstelling, speelde ik nog in 4+ voorstellingen. Nijntje is natuurlijk een 2+ voorstelling. Toen ging ik dat doen, en vond ik dat gelijk heel leuk.”

Het is de leeftijd waarop alles nog puur is. Marianne vertelt er met herkenning over. “Ik vond het heel makkelijk aansluiten op die leeftijd. Het werkte gewoon. Dat heb je soms dat je voelt dat het bij je past.”

Vier jaar lang speelde zij de solovoorstelling nijntje op de fiets, een prestatie die vraagt om een groot vermogen om elke keer opnieuw te spelen alsof het de eerste keer is. Daarnaast maakt zij jaarlijks een voorstelling voor de Nationale Voorleesdagen.

De zaal vol peuters uitlezen

Kindertheater draait om luisteren met je ogen, en om te durven reageren op wat er in het moment ontstaat. Marianne kent die dynamiek van binnenuit. “Ik doe het inmiddels zo lang dat ik ook wel weet wanneer ze even iets meer nodig hebben omdat de concentratie zakt. Meestal heb ik dan na zo’n 20 of 25 minuten een scène die even lekker wakker maakt of wakker houdt of ze er helemaal weer bij haalt. Ik word heel blij van die koppies en de grappige associaties die ze soms zelf maken. Soms staan ze zomaar op en komen ze naar je toe, van die hele pure, grappige dingen.”

Marianne straalt vertrouwen uit. “Ik kom blijkbaar heel vertrouwd over. Ik heb natuurlijk ook niet zo’n heel spannend uiterlijk. Ik ben toch wel iemand waar kinderen snel vertrouwd mee zijn. Ik heb ook wel eens dat zo’n tweejarige naar me toe komt lopen. Dan gaan ze zomaar op mijn schoot zitten. Dat vind ik dan zo bijzonder.”

Een voorstelling die ook volwassenen meeneemt

Een goede kinderzaal bestaat uit meer dan kinderen alleen. Marianne geniet ervan wanneer een voorstelling iedereen raakt, ongeacht leeftijd. “Wat ik altijd heel leuk vind, is dat de ouders en opa’s en oma’s ook altijd na afloop kwamen vertellen: ‘voor ons was het ook heel leuk. Wij hebben ook genoten.’ Dat maakt dit genre en de grootte van de groep zo leuk. Ik zou niet voor een zaal van duizenden mensen willen spelen. Ik hou juist wel van dat je max 100 of 120 hebt en dan gewoon iets kan doen met de reacties, als je interactie hebt.”

Muziektherapie

Naast haar opleiding zang lichte muziek aan het ArtEZ Conservatorium studeerde Marianne muziektherapie. Die achtergrond werkt door in haar manier van afstemmen: “Ik denk wel meer dan ik aanvankelijk door had in het begin. Als je goed afstemt met de persoon of het kind dat je voor je hebt, dan doe je misschien ook intuïtief bijna wel de dingen juist.”

In muziektherapie is contact het begin van alles: een kind meekrijgen, een veilige structuur bieden en ruimte geven. Marianne vertaalt die principes naar theater, zonder de magie kapot te analyseren. “Je zoekt naar ingangen om contact te maken of om een kind zich veilig te laten voelen en mee te nemen. Ik denk dat dat met theater ook wel een beetje zo is. Dat ik probeer te bereiken dat de kinderen erbij zijn, allemaal, en dat ik ze mee kan nemen op een hele prettige manier. Ik doe ook heel veel op intuïtie. Misschien is dat ook wel kennis wat ik heb, waarvan je je niet altijd helemaal bewust bent van wat je nou doet, waardoor het werkt. Laatst zei een ouder juist dit: ‘Mijn kind durft nooit iets. Die durft nooit mee te doen, maar die stond bij jou op het podium en die deed gewoon mee.’ Het is echt heel bijzonder dat ik zoiets kan losmaken.”

Verbinding als kracht

Marianne ziet hoe verschillend kinderen kunnen zijn, en hoe belangrijk het is wanneer kinderen elkaar leren accepteren. Die wens komt uit haar eigen ervaring. “Ik zag dat heel erg bij mijn zoon toen hij nog op de vrije school zat. Die had echt een klas met alle soorten kinderen bij elkaar, allemaal heel verschillend.” Wat haar raakte, was hoe er een groep van werd gemaakt. “Iedereen accepteerde elkaar. Ik denk dat het leuk is dat kinderen leren dat het niet uitmaakt hoe je bent of wie je bent, dat je elkaar gewoon accepteert. Op het podium probeer ik verbinding over te brengen. Zodra de kinderen dan met mij op het podium zijn, dan is het ook leuk als zij zich ook verbonden voelen.”