Bij Ingrid de Waal zie je haar warmte en openheid. Voor haar staat haar leven centraal als een sporter, het zijn van moeder en bovenal: opgeven komt niet in haar woordenboek voor. Dat vat haar hele leven samen.

Van Oudheusden naar Waalwijk

Ingrid woont sinds 2000 in Waalwijk, in de wijk Zanddonk, samen met haar partner en twee kinderen. Ze werkt jarenlang als doktersassistente en triagist in een huisartsenpraktijk. Mensen helpen, luisteren en meedenken zit haar bloed. Ingrid basketbalt vanaf haar tiende in Heusden bij SVH. “Ik heb daar gebasketbald van mijn tiende tot mijn vijfentwintigste. Het was vooral het basketballen met het damesteam en daarna in de kantine aan de bar de derde helft. We hadden een heel leuk damesteam en we deden buiten het basketballen om ook allerlei activiteiten. Dat was altijd een hele leuke tijd.” Teamsport betekent voor haar plezier, verbondenheid en samen ergens voor gaan.

De klap van de diagnose

In 2010 verandert alles. Ingrid krijgt de diagnose uitgezaaid melanoom, een agressieve vorm van huidkanker. “Toen kreeg ik de diagnose en verloor ik mijn 3de kindje, door deze ziekte. Ik kreeg ook een prognose: maximaal, dachten ze, een jaar,” vertelt ze. “Dan ga je op dat moment denken: dan wil ik alles nog één keer doen.”

Het zijn woorden die hard binnenkomen, want hoe leef je verder als je te horen krijgt dat je misschien nog maar heel kort te leven hebt? Toch is het precies in die periode dat Ingrid laat zien wie ze is. “Omdat opgeven niet in mijn woordenboek voorkomt en ik positief ingesteld ben, sta ik waar ik nu sta.”

Ze komt in aanmerking voor een immuuntherapie. De kans dat die aanslaat is ongeveer 21 procent. “Gelukkig hoorde ik bij die 21 procent en heeft de behandeling het goed gedaan. Het is nu al vijftien jaar later, dus het gaat nog hartstikke goed. Maar toen ik net die diagnose kreeg, had ik dat niet verwacht natuurlijk. Dus alles is een cadeautje als je dan zo terugkijkt.”

In 2014 verliest ze door een amputatie haar volledige rechterbeen. Dat is een ingrijpende gebeurtenis, zowel lichamelijk als mentaal. Ook daar weet ze stap voor stap haar weg in te vinden, en wordt revalidatie een nieuw begin.

Sport als reddingslijn

Tijdens haar revalidatie komt Ingrid in aanraking met de Handbike Battle, een jaarlijks evenement in Oostenrijk waarbij mensen uit revalidatiecentra in heel Nederland 21 kilometer en duizend hoogtemeters afleggen met een handbike. “Het is een evenement waar je een battle met jezelf aangaat,” legt ze uit. “Niet alleen die berg bedwingen, maar ook mentaal sprongen maken en uitdagingen aangaan.” De eerste keer dat ze op een handbike stapt, voelt alles zwaar. “Ik dacht: ik kan nooit afstanden gaan fietsen, want ik vond het ontzettend zwaar. Dus ik dacht: daar moet ik echt iets voor doen om überhaupt vooruit te kunnen komen.”

Toch zet Ingrid door. Ze wordt geselecteerd voor het team, doorstaat de sporttest, traint keihard en fietst die berg op. “Ik heb nu de Handbike Battle twee keer gedaan. Als ik hem nog een keer zou willen doen, dan zou ik de lat nog iets hoger willen leggen voor mezelf. Aan de ene kant om bijvoorbeeld ergens een verbetering te doen. Maar aan de andere kant eigenlijk ook om meer optimaal te genieten van de sport, zonder per se een prestatie eraan te koppelen. Goed is goed op een gegeven moment. En je mag ook een stapje minder doen. Dat vind ik altijd heel lastig.”

De handbike betekent voor Ingrid veel meer dan alleen sport. “Je ervaart vrijheid, je kan zelf iets doen. Het geeft energie. Je kan je frustraties eruit fietsen. Dus je kan eigenlijk heel veel.” Het levert haar nieuwe vrienden op, meer uithoudingsvermogen en bovenal een diepe overtuiging: je kunt véél meer dan je denkt.

Leven in cadeautijd

Door de combinatie van ziekte, amputatie en herstel verandert haar kijk op het leven. “Soms zeggen mensen weleens dat je in reservetijd leeft of cadeautijd. Ik geniet wel extra van dingen die ik doe. Ik doe het bewuster. Ik geniet ook van kleine dingen. Ik hoef geen grote reizen per se te maken. Maar ik kan wel genieten van een kop koffie in de tuin. Ik ben blij dat ik nog een soort van gezond ben, dat het nu goed gaat en dat ik stabiel ben op dit moment. Ik heb mijn kinderen om me heen en lieve mensen, een man. Ik heb het dan niet nodig dat het allemaal groot of veel is. Daar ben ik zo al blij en gelukkig mee.”

Iedereen moet mee kunnen doen

Wat Ingrid in haar leven meemaakt, zet haar aan het denken over hoe de samenleving met mensen met een beperking omgaat. “In deze periode heb ik ook ondervonden dat het soms lastig is om deel te nemen aan de maatschappij, en dat dit voor velen een uitdaging is.”

Die ervaring maakt haar strijdbaar. Ze wil dat iedereen kan sporten, meedoen en zich welkom voelt. In 2019 wordt mede op haar initiatief het handbike-team bij TC Waalwijk gelanceerd, tijdens het GO Waalwijk festival. “Iedereen moet mee kunnen doen, iedereen moet kunnen bewegen en sporten. Ik lever hierin graag mijn bijdrage,” zegt ze. Het team is klein, de doelgroep is beperkt en corona helpt niet mee. Uiteindelijk stopt de club in de vorm zoals ze die bedacht had. “Dat was wel jammer. Maar het fietsen blijft en dat kan nog steeds. En ik heb nu andere vormen gevonden om in een groep of samen te fietsen. Er zijn weer nieuwe dingen op mijn pad gekomen. De komende jaren ga ik mij als ervaringsdeskundige, op een positieve manier en vol overgave, hiervoor inzetten,” zegt ze.”

Ondertussen blijft Ingrid zich inzetten als ervaringsdeskundige. Ze is betrokken bij Stichting Inclusief Waalwijk, denkt mee over toegankelijkheid van gebouwen, geeft gastlessen op scholen en helpt op sportdagen, zoals bijvoorbeeld bij rolstoelbasketbal. Ook is ze actief geweest als lijstduwer voor Lokaal Belang Waalwijk, waar ze bekendstaat om haar inzet voor een inclusieve gemeente.

De kracht van teamsport

Na haar amputatie komt Ingrid via het revalidatiecentrum weer in aanraking met basketbal, maar dan in een rolstoel. “Ik heb voordat ik in de rolstoel terechtkwam altijd valide gebasketbald. Dus toen dacht ik: dat is wel heel leuk. Het spelletje is altijd leuk. Ik ga kijken of ik het nog steeds leuk vind, maar dan op een andere manier. En zo ben ik er toen ingerold, letterlijk.”

Ze speelt eerst in Eindhoven, daarna in Tilburg en komt uiteindelijk terecht bij de Langstraat Shooters in Waalwijk, waar het rolstoelteam nu een paar jaar bestaat. “Toen ik hoorde dat er in Waalwijk een club kwam, dacht ik: dat is om de hoek, dat is veel handiger en relaxter, dan ga ik daar spelen. En ze speelden ook weer competitie. Dat speelden we in Tilburg niet meer. Dus dat voelde ook weer als een leuke nieuwe uitdaging.”

Rolstoelbasketbal brengt haar niet alleen plezier, maar ook groei. Ze speelt toernooien, zoals de Sharks Cup in Duitsland, met bekende speelsters uit het Nederlands team. “Dan ben ik helemaal niet goed in basketbal, vind ik dan. Maar dan kun je echt wel hele leuke nieuwe dingen weer leren. Het is leuk om dan met hen samen te spelen en dat je tips van hen krijgt. Het gaat allemaal heel gemoedelijk en leuk. Dus dat was heel leuk om mee te maken.”

Het is opnieuw die combinatie van sport, verbinding en ontwikkeling die haar zo goed past. “Op het moment dat ik dingen doe en dat ik vooruitga, dan leef ik ook echt. En dat gevoel wil ik altijd een beetje hebben.”

Doordat haar oude beroep als doktersassistente en triagist fysiek te zwaar wordt, gaat Ingrid op zoek naar andere manieren om haar dagen zinvol te vullen. “Ik ben een beetje aan het zoeken sinds ik niet meer echt mijn beroep uitoefen. Het werk als doktersassistente en triagist was qua uitvoering en energie niet echt haalbaar meer voor mij.”

Ze kiest bewust voor vrijwilligerswerk, vooral als ervaringsdeskundige. Ze wordt “ingevlogen”, zoals ze het zelf lachend noemt, om haar verhaal te delen en mee te denken over toegankelijkheid en inclusie. Ze schuift aan bij vergaderingen, denkt mee over beleid en doet mee aan projecten, bijvoorbeeld rond de Efteling, waar ze betrokken is bij sessies over “de attractie van de toekomst”.

Toch merkt Ingrid dat ze het liefst dicht bij mensen staat. “Vergaderen en praten is niet helemaal mijn ding. Ik ben nu een beetje aan het zoeken wat ik kan doen om meer contacten te hebben met de mens op zich en hoe ik op die manier kan bijdragen. Daar ben ik nu een beetje naar op zoek. Dus ik ben wat dingen aan het uitproberen en aan het kijken.”

Steeds weer is Ingrid degene die laat zien dat een beperking je niet definieert, maar dat de omgeving het verschil maakt tussen wel of niet meedoen.

Nieuwsgierig naar het onbekende

Ingrid is niet bang om iets te proberen. Onlangs stond ze ineens op het ijs voor een ijshockeytraining in een sleetje. “Ik vind het altijd wel leuk om soms nog even iets anders dan anders te doen. Ik denk dat ik dat nu meer doe dan dat ik dat vroeger zou doen. Ik vind het dan leuk om nieuwe dingen eens een keer uit te proberen of mee te doen. Als je dan op het ijs in een sleetje zit, dan zie je heel vaak het ijs van heel dichtbij. Maar het was heel leuk om een keertje te doen. Niet een sport om altijd uit te oefenen voor mij, maar zeker mooi om meegemaakt te hebben.”

Ingrid laat zien dat moed niet betekent dat je nooit valt, maar dat je steeds opnieuw bereid bent om op te staan, te leren en te genieten.  “Ik ben blij dat ik nog gezond ben, dat het nu goed gaat en dat ik stabiel ben,” zegt ze. “Op het moment dat ik dingen doe en dat ik vooruitga, dan leef ik ook echt.”

Wie naast haar langs het basketbalveld zit, of haar een berg op ziet fietsen op haar handbike, ziet dat Ingrid leeft met liefde voor haar gezin, voor sport, voor haar stad Waalwijk en vooral voor de mensen die nog te vaak aan de zijlijn staan. Dat is wellicht de mooiste samenvatting van wie zij is: iemand die in cadeautijd leeft en die die extra tijd gebruikt om anderen mee te nemen. Zodat werkelijk iedereen kan meedoen.